มิติหุ้น – “อาหารในภาชนะบรรจุที่ปิดสนิท” เช่น อาหารบรรจุกระป๋อง ขวด หรือบรรจุภัณฑ์ปิดผนึกชนิดต่าง ๆ เป็นหนึ่งใน “เทคโนโลยีการถนอมอาหาร” ที่ช่วย “ยืดอายุ” การ “เก็บรักษา” และ “เพิ่มความสะดวก” ในการ “บริโภค” โดย “ความปลอดภัยของผลิตภัณฑ์” ขึ้นอยู่กับการควบคุมคุณภาพวัตถุ สุขลักษณะในการผลิต และการเลือกใช้กระบวนการถนอมอาหารที่เหมาะสมกับชนิดของอาหาร
ผู้ช่วยศาสตราจารย์ ปรัญรัชต์ ธนวิยุทธ์ภัคดี อาจารย์ประจำสถาบันโภชนาการ มหาวิทยาลัยมหิดล กล่าวว่า “การใช้ความร้อน” เป็นหนึ่งในวิธีสำคัญในการ “เพิ่มความปลอดภัย” ของอาหารใน “ภาชนะบรรจุที่ปิดสนิท” โดยระดับความร้อนและระยะเวลาที่ใช้จะแตกต่างกันตามชนิดของผลิตภัณฑ์
ทั้งนี้ “ผู้ผลิตในระดับชุมชน” สามารถยกระดับความปลอดภัยของผลิตภัณฑ์ได้ด้วยการ “ควบคุมกระบวนการผลิต” ตามหลักวิชาการ ควบคู่กับ “การรักษาสุขลักษณะที่ดี” และการเลือกใช้ “วิธีการถนอมอาหาร” ที่เหมาะสมกับผลิตภัณฑ์
สำหรับอาหารที่มี “ความเป็นกรดต่ำ” การผลิตใน “ระดับอุตสาหกรรม” มักใช้ “กระบวนการฆ่าเชื้อด้วยความร้อน” ภายใต้ “ความดันที่อุณหภูมิสูงกว่า 100 องศาเซลเซียส” เพื่อ “ควบคุมจุลินทรีย์ก่อโรค” และ “จุลินทรีย์ที่สร้างสปอร์” โดยเฉพาะเชื้อ Clostridium botulinum ซึ่งเป็นแบคทีเรียที่สามารถสร้าง “สารพิษโบทูลินัม” (Botulinum toxin) ได้
สารพิษดังกล่าวส่งผลต่อ “ระบบประสาท” โดยอาการอาจเริ่มจากคลื่นไส้ อาเจียน อ่อนเพลีย กล้ามเนื้ออ่อนแรง มองเห็นภาพซ้อน กลืนลำบาก และในกรณีรุนแรงอาจเกิด “ภาวะหายใจล้มเหลว” ซึ่งจำเป็นต้องได้รับการรักษาอย่างทันท่วงที
ผู้ช่วยศาสตราจารย์ ปรัญรัชต์ ธนวิยุทธ์ภัคดี แนะนำว่า “ผู้ผลิตอาหารในระดับชุมชน” ควรให้ความสำคัญกับการล้างทำความสะอาดวัตถุดิบ การรักษาสุขลักษณะของสถานที่ผลิต อุปกรณ์ และผู้ปฏิบัติงาน
โดยผู้ปฏิบัติงานควรปฏิบัติตาม “หลักสุขลักษณะส่วนบุคคลที่ดี” เช่น การล้างมืออย่างถูกวิธีก่อนสัมผัสอาหาร การสวมเครื่องแต่งกายที่เหมาะสม และการป้องกันการปนเปื้อนระหว่างการผลิต รวมถึงการเลือกใช้กระบวนการถนอมอาหารที่เหมาะสมกับผลิตภัณฑ์
ทั้งนี้ ประกาศกระทรวงสาธารณสุข (ฉบับที่ 355) พ.ศ. 2556 เรื่อง “อาหารในภาชนะบรรจุที่ปิดสนิท” กำหนดแนวทางด้านความปลอดภัยสำหรับอาหารปรับกรด โดยผลิตภัณฑ์ต้องมีวิธีการปรับให้ได้ “สภาพความเป็นกรด-ด่างสมดุล” (Equilibrium pH) และมีค่า Equilibrium pH ไม่เกิน 4.6
ซึ่งหมายถึง “ค่าความเป็นกรดของอาหาร” หลังจาก “กรดกระจายตัว” เข้าสู่ทุกส่วนของผลิตภัณฑ์อย่างสม่ำเสมอแล้ว เพื่อช่วย “ลดความเสี่ยง” จาก “การเจริญ” และ “การสร้างสารพิษ” ของ Clostridium botulinum
ดังนั้น “การควบคุมความเป็นกรดของอาหาร” จึงเป็นอีกหนึ่ง “แนวทางสำคัญ” ที่สามารถใช้ร่วมกับ “วิธีการถนอมอาหาร” อื่น ๆ เพื่อ “เพิ่มความปลอดภัย” ของผลิตภัณฑ์ได้ อย่างไรก็ตาม “ผู้ผลิต” ควร “ศึกษาข้อกำหนด” ในประกาศดังกล่าว และ “ปฏิบัติตาม” อย่างครบถ้วน เนื่องจาก “การผลิตอาหารในภาชนะบรรจุที่ปิดสนิท” มีหลากหลายชนิดที่จำเป็นต้องอาศัย “การควบคุม” หลายปัจจัยร่วมกัน เพื่อให้ผลิตภัณฑ์มี “ความปลอดภัยต่อผู้บริโภค”
อย่างไรก็ตาม การปรับสภาพความเป็นกรด การใช้ความร้อน หรือการใช้วัตถุเจือปนอาหาร ควรดำเนินการตาม “หลักวิชาการ” และ “ข้อกำหนดของกฎหมายอาหาร” เพื่อให้มั่นใจว่าผลิตภัณฑ์มี “ความปลอดภัย” และ “คงคุณภาพที่เหมาะสม” ต่อการบริโภค
สำหรับ “ผู้บริโภค” ควรเลือกซื้อ “ผลิตภัณฑ์อาหารในภาชนะบรรจุที่ปิดสนิท” จากผู้ผลิตที่น่าเชื่อถือ มีฉลากอาหารถูกต้อง และตรวจสอบสภาพบรรจุภัณฑ์ก่อนบริโภคทุกครั้ง โดยไม่ควรเลือกผลิตภัณฑ์ที่ภาชนะบรรจุบวม รั่ว บุบ อย่างรุนแรง หรือมีสนิม เนื่องจากอาจเป็น “สัญญาณ” ของ “ความเสื่อมคุณภาพ” หรือ “การปนเปื้อน” ของจุลินทรีย์
นอกจากนี้ ควรปฏิบัติตามคำแนะนำในการเก็บรักษาและการบริโภคที่ระบุบนฉลากผลิตภัณฑ์ หากต้องการ “อุ่นอาหารก่อนรับประทาน” ควร “เทอาหาร” ออกจากภาชนะบรรจุ ใส่ใน “ภาชนะที่เหมาะสม” และ “อุ่นจนร้อนทั่วถึงทุกส่วนของอาหาร” โดยควร “คนอาหาร” เป็นระยะ เพื่อให้ “ความร้อนกระจาย” สม่ำเสมอ ลดโอกาสเกิด “จุดเย็น” (cold spots) ที่อาจ “ได้รับความร้อนไม่เพียงพอ”
ในกรณี “อาหารมีลักษณะแห้ง” หรือ “เข้มข้น” อาจ “เติมน้ำเล็กน้อย” เพื่อ “ป้องกันการไหม้” และช่วยให้สามารถ “อุ่นอาหารได้อย่างทั่วถึง” ก่อนรับประทานควรสังเกตว่า “อาหารร้อนสม่ำเสมอ” หรือมี “การเดือดทั่วทั้งภาชนะ” โดยเฉพาะ “บริเวณกึ่งกลางอาหาร” ทั้งนี้ “การให้ความร้อนอย่างเพียงพอ” มีส่วนช่วย “ลดความเสี่ยง” จากจุลินทรีย์ และสารพิษบางชนิดที่อาจปนเปื้อนในอาหารได้
ผู้ช่วยศาสตราจารย์ ดร.ปรัญรัชต์ ธนวิยุทธ์ภัคดี กล่าวทิ้งท้ายว่า แม้อาหารในภาชนะบรรจุที่ปิดสนิทจะช่วยเพิ่มความสะดวก และยืดอายุการเก็บรักษาอาหารได้เป็นอย่างดี แต่การเลือกบริโภคผลิตภัณฑ์ที่ได้มาตรฐาน การปฏิบัติตามคำแนะนำของผู้ผลิต และการรับประทานอาหารที่ “หลากหลาย” และ “สมดุล” ตาม “หลักโภชนาการ” ยังคงเป็นแนวทางสำคัญใน “การส่งเสริมสุขภาพ” และ “ความปลอดภัย” ของ “ผู้บริโภค”
มหาวิทยาลัยมหิดล โดยสถาบันโภชนาการ มุ่งสร้างและถ่ายทอดองค์ความรู้ด้านโภชนาการ และความปลอดภัยอาหาร เพื่อยกระดับคุณภาพชีวิตของประชาชน และสนับสนุนการเข้าถึงอาหารที่ปลอดภัยอย่างยั่งยืน
ติดตามช่องทางมิติหุ้นเพื่อรับข่าวสารตลาดทุนได้ตามลิงค์ด้านล่าง
Web : https://www.mitihoon.com/
Facebook : https://www.facebook.com/mitihoon
Youtube : https://www.youtube.com/@mitihoonofficial7770
Tiktok : www.tiktok.com/@mitihoon
