วันพฤหัสบดี 15 ตุลาคม 2026

เงินรอบโลก EP.12 : หุ้นกู้ KIKO

มิติหุ้น – ครั้งที่แล้วเราคุยกันเรื่องของ ELN หรือ Equity-Linked Note ซึ่งเป็นหนึ่งในผลิตภัณฑ์ลงทุนประเภท “หุ้นกู้ที่มีอนุพันธ์แฝง: Structured Note”  วันนี้เลยอยากคุยต่อเนื่องมาถึงสินทรัพย์ที่มีความซับซ้อนมากขึ้น ซึ่งก็คือหุ้นกู้ประเภท KIKO หรือ Knock-in Knock-out

ทวนกันเรื่องของโครงสร้างของ ELN ก่อนว่า ELN ประกอบด้วย 2 ส่วนคือส่วนที่เป็น Zero Coupon Bond กับ Options ที่เอามาผูกไว้ ซึ่งตัวที่นิยมของ ELN คือ Zero Coupon Bond + Short Put  โดยมีการกำหนดเงื่อนไขการลงทุน เช่น สินทรัพย์อ้างอิง  จำนวนสินทรัพย์อ้างอิงหากมีการส่งมอบเป็น Physical Settlement ระยะเวลาการลงทุน เงินลงทุนเริ่มต้น รวมไปถึงเงื่อนไขการได้รับผลตอบแทนว่า…

– หากราคาปิดสินทรัพย์อ้างอิง ณ วันกำหนดราคา (Observation Date/Exercise Date) เท่ากับหรือสูงกว่าราคาใช้สิทธิ นักลงทุนจะได้รับมูลค่าหน้าตั๋ว (Face Value) ซึ่งรวมผลตอบแทนจาก Zero coupon Bond และพรีเมียมของการ Short Put Options เอาไว้แล้ว

– หากราคาปิดสินทรัพย์อ้างอิง ณ วันกำหนดราคา ต่ำกว่าราคาใช้สิทธิ นักลงทุนจะได้รับส่งมอบสินทรัพย์อ้างอิง (Physical Settlement) หรือส่งมอบเป็นเงินสด (Cash Settlement) เป็นจำนวนตามเงื่อนไขที่ระบุไว้ในเงื่อนไขการลงทุน (Terms & Conditions)

ในกรณีที่ ELN อ้างอิงกับตะกร้าหุ้น (มีหุ้นหลายตัวอ้างอิงใน ELN ฉบับเดียวกัน เรียกว่า Basket ELN) จะใช้เกณฑ์ Worst-Of กล่าวคือ

– หากราคาปิดสินทรัพย์อ้างอิงทุกตัว เท่ากับหรือสูงกว่าราคาใช้สิทธิ นักลงทุนจะได้รับมูลค่าหน้าตั๋ว ซึ่งรวมผลตอบแทนของ Zero coupon Bond และพรีเมียมของ Put Options ไว้แล้ว

– หากราคาปิดสินทรัพย์อ้างอิง ตัวใดตัวหนึ่ง หรือบางตัวมีราคาต่ำกว่าราคาใช้สิทธิ นักลงทุนจะได้รับสินทรัพย์อ้างอิงตัวที่เป็น Worst-Of (ตัวที่แย่ที่สุด) เช่น ถ้ามีหุ้น A B และ C โดยกำหนดราคาใช้สิทธิอยู่ที่ 90%  หากวันกำหนดราคาหุ้น A +1%  หุ้น B -12% หุ้น C -14% นักลงทุนจะได้รับหุ้น C เข้าพอร์ต

หากเลือกลงทุน Basket ELN ก็ต้องเลือกหุ้นที่มีความสัมพันธ์ในทิศทางเดียวกัน หรือหากสวนทางกัน ก็ต้องเป็นหุ้นที่มีความแข็งแกร่งมากพอ เพื่อลดความเสี่ยงที่จะได้หุ้น Worst-of เข้าพอร์ต แต่ถ้ามองอีกด้าน ไม่ว่าจะเป็นหุ้นตัวไหนก็เป็นตัวที่อยากเก็บเข้าพอร์ตอยู่แล้ว แล้วราคาใช้สิทธิก็เป็นระดับราคาที่รับได้หากจะเข้าซื้อ ก็จะทำให้ลดความยากในการเลือกหุ้นอ้างอิงลงไปได้

ELN เหมาะกับภาวะการลงทุนในช่วงที่สินทรัพย์อ้างอิงเคลื่อนไหวในกรอบแคบ มีความผันผวนไม่มาก แต่ก็มีข้อเสียว่านักลงทุนจะต้องถือจนกระทั่งครบกำหนดอายุ จึงจะสามารถไถ่ถอนได้ ซึ่งบางครั้งนักลงทุนอาจมีความกังวลว่า ระหว่างทางที่ถือหุ้นกู้ ELN อยู่นั้น สินทรัพย์อ้างอิงอาจมีความผันผวนเพิ่มขึ้นก็ได้  จึงทำให้มีการดีไซน์โครงสร้างผลตอบแทนของหุ้นกู้อนุพันธ์ขึ้นมาใหม่ โดยใช้ หุ้นกู้ + Exotic Options ประเภท Knock-in Knock-Out (KIKO)

หุ้นกู้ KIKO ลงทุนอย่างไร

ตัวหุ้นกู้ KIKO จะมีการกำหนดเงื่อนไขเพิ่มเติม โดยมีศัพท์ที่ต้องทำความเข้าใจเพิ่มเติมกล่าวคือ

Strike Price (ราคาใช้สิทธิ) เทียบเท่าราคาต้นทุนที่นักลงทุนจะได้รับ

Knock-out level คือระดับราคาที่สูงกว่า Strike Price หรือเรียกว่า Upper Barrier ซึ่งหากหุ้นอ้างอิงแตะระดับนี้ จะถือว่าหุ้นกู้นั้นครบกำหนดอายุ และไถ่ถอนโดยอัตโนมัติ (สิ้นสุดสัญญา) ว่าง่าย ๆ ว่า “แตะแล้วจบ”

Knock-in Level คือระดับราคาที่ต่ำกว่า Strike Price หรือเรียกว่า Lower Barrier ซึ่งหากหุ้นอ้างอิงแตะระดับนี้ในช่วงที่หุ้นกู้ยังไม่หมดอายุ จะถือว่า “เข้าสู่เงื่อนไขการได้รับผลตอบแทน” ของหุ้นกู้นั้น

Coupon หรืออัตราผลตอบแทนของหุ้นกู้ หรือ ดอกเบี้ย อาจระบุเป็น % ซึ่งถ้าเป็นกรณีใช้ Zero Coupon Bond ก็จะนับผลตอบแทนจากส่วนต่างราคาหลังหักส่วนลดไปแล้วนั่นเอง

ทีนี้ หุ้นกู้ KIKO ให้ผลตอบแทนอย่างไร มาลองดูตัวอย่างกัน

หุ้นกู้ KIKO มักจะมีการกำหนดการจ่ายผลตอบแทนได้หลากหลายขึ้นกับผู้ออกหุ้นกู้เป็นผู้กำหนด นี่เป็นเพียงตัวอย่างหนึ่งเท่านั้น

สมมติว่า หุ้นกู้ KIKO อายุ 6 เดือน อ้างอิงหุ้น PTT  โดยมี

ราคาใช้สิทธิเท่ากับ 40 บาท

ดอกเบี้ยพื้นฐาน 3%

ดอกเบี้ยพิเศษ 1%

ระดับ Knock-in อยู่ทึ่ 35 บาท

ระดับ Knock-out อยู่ที่ 45 บาท

โดยมีเงื่อนไขการจ่ายผลตอบแทนว่า
1) หาก KO

= จ่ายเงินต้น + ดอกเบี้ยพื้นฐานนับตั้งแต่วันเริ่มสัญญาถึงวันที่ KO

  • หากราคา PTT ไม่แตะทั้ง KI-KO และราคาหุ้นอ้างอิงเท่ากับหรือสูงกว่าราคาใช้สิทธิ = จ่ายเงินต้น + ดอกเบี้ยพื้นฐาน + ดอกเบี้ยพิเศษ
  • หากราคา PTT แตะ KI แต่เมื่อครบกำหนดอายุ ราคากลับขึ้นมาสูงกว่าหรือเท่ากับราคาใช้สิทธิ
    = จ่ายเงินต้น + ดอกเบี้ยพื้นฐาน
  • หากราคา PTT แตะ KI และเมื่อครบกำหนดอายุราคาต่ำกว่าราคาใช้สิทธิ

= จ่ายเป็นหุ้น PTT ตามจำนวนที่กำหนดในสัญญา

ตัวอย่างนี้ เขียนมาให้เห็นความแตกต่างชัดเจน ไม่ได้อ้างอิงหุ้นกู้ KIKO ของผู้ออกรายใด และเขียนให้แตกต่างเพื่อขยายความเข้าใจของนักลงทุนเท่านั้น  ขอย้ำอีกทีว่า ลักษณะการจ่ายผลตอบแทนของหุ้นกู้ KIKO ขึ้นอยู่กับว่าผู้ออกกำหนดว่า KO แล้วจะได้อะไร KI แล้วจะได้อะไร ดังนั้น ก่อนการลงทุนอย่าลืมศึกษาเงื่อนไขตรงนี้ให้ละเอียด เพื่อจะได้เข้าใจว่าตนเองจะได้รับผลตอบแทนด้วยเงื่อนไขแบบไหน และมีความเสี่ยงอะไรที่เกี่ยวข้องบ้าง

ข้อดีของหุ้นกู้ KIKO คือถ้าสินทรัพย์อ้างอิงเปลี่ยนทิศเร็ว (โดยทั่วไปมักใช้กับการเปลี่ยนแนวโน้มจาก Sideway มาเป็น Uptrend) ก็จะทำให้นักลงทุนไม่ต้องแช่เงินไว้ในหุ้นกู้ และสามารถเอาเงินมาลงทุนต่อได้ทันที  แต่ก็มีข้อเสียในขา KI ว่าหากเกิดเหตุการณ์ KI ขึ้นระหว่างทาง นักลงทุนอาจจะต้องรอเวลาหุ้นกู้ครบกำหนดไถ่ถอน ซึ่งในเวลานั้นสินทรัพย์อ้างอิงอาจจะลงไปมากแล้วก็ได้ ซึ่งความผันผวนของราคาหรือระดับราคาสินทรัพย์อ้างอิงถือเป็นหนึ่งในความเสี่ยงของการลงทุนหุ้นกู้ KIKO

หุ้นกู้ KIKO เหมาะกับภาวะที่ตลาดเคลื่อนไหวในกรอบแคบ แต่มีสถานการณ์บางอย่างหรือนักลงทุนกังวลว่าราคาสินทรัพย์อ้างอิงอาจจะมีการปรับตัวขึ้นในช่วงที่กำลังถือหุ้นกู้นั้นอยู่ จึงต้องการสิ้นสุดสัญญาหุ้นกู้ เพื่อนำเงินไปลงทุนต่อ

หากนักลงทุนมีมุมมองว่าสินทรัพย์อ้างอิงอาจจะปรับตัวลงเล็กน้อยในกรอบแคบ ๆ อาจเลือกราคาใช้สิทธิต่ำกว่าราคาปัจจุบันได้ เช่น ราคาใช้สิทธิ 90% ราคา KO เป็น 100% และ KI เป็น 80% เป็นต้น ส่วนใหญ่ผู้ออกก็จะมีตารางมาให้เลือกว่าอยากอ้างอิงอะไร และเงื่อนไขต่าง ๆ มีกี่แบบ ให้นักลงทุนได้เลือกให้ตรงกับมุมมองและความเสี่ยงที่ยอมรับได้ของแต่ละคน

แล้วโอกาสหน้าจะเล่าเรื่องของผลิตภัณฑ์การลงทุนอื่น ๆ อีก นักลงทุนสามารถติดตามคอลัมน์เงินรอบโลก โดย รษิกา ได้ทางมิติหุ้น อย่าลืมกด like กด share เป็นกำลังใจกันด้วยนะคะ

ขอให้ลงทุนอย่างมีความสุข

========================

Did You Know?
วิธีจำเงื่อนไขของหุ้นกู้ KIKO ง่าย ๆ คือ ถ้า KO หมายความว่า จบสัญญาทันที ได้รับผลตอบแทนตามเงื่อนไขที่ระบุในสัญญา  ถ้า KI แปลว่า เข้าสู่เงื่อนไขหนึ่ง (อาจเหมือนหรือไม่เหมือนเงื่อนไขการรับผลตอบแทนตอนครบกำหนดอายุก็ได้) และถ้าไม่แตะทั้ง KI และ KO เข้าสู่เงื่อนไขการรับผลตอบแทนเมื่อครบกำหนดอายุ

ติดตามช่องทางมิติหุ้นเพื่อรับข่าวสารตลาดทุนได้ตามลิงค์ด้านล่าง

Web : https://www.mitihoon.com/
Facebook : https://www.facebook.com/mitihoon
Youtube : https://www.youtube.com/@mitihoonofficial7770
Tiktok : www.tiktok.com/@mitihoon